Woord vooraf
Sinds het begin van de derde decade van mei zijn de temperaturen letterlijk omhooggeschoten, terwijl het gemiddelde over de eerste 20 dagen te laag was. De laatste tien dagen waren erg warm; in Ukkel was er zelfs bijna sprake van een hittegolf.
We moesten wel de prijs voor betalen: vanaf 27 mei werd het in ons land stelsematig onstabieler met onweders, eerst heel plaatselijk (regio Bertrix op 27 mei), op 30 (en deels 31 mei 2026) bereikten we het hoogtepunt.
Terugblik en analyse van een opmerkelijk, zo niet uitzonderlijk fenomeen op talrijke plaatsen in België..
Inleiding
Na een relatief koele tweede decade van de maand mei keerde het tij vanaf de 21e.
De 21e was nog een overgangsdag maar vanaf de 22e kregen wij te maken met een zeer warm en zonnig weertype.
Terwijl de maximale temperaturen tussen 11 en 20 mei geen enkele keer 20 °C bereikten (en meestal ruim onder 20 °C bleven), steeg het kwik tussen de 22e en de 30e systematisch tot boven 25 °C.
In Ukkel werd 2 keer de tropische grens van 30 °C gehaald: op de 26e en de 29e was het maximum respectievelijk 30,3 °C en 30,5 °C op het KMI. De 29e was over het algemeen de warmste dag met temperaturen die in het oosten van het land lokaal opliepen tot tussen 32 °C en 33 °C. Het voelde bovendien erg zwoel aan: de onstabiele lucht kwam geleidelijk aan dichterbij waardoor de luchtvochtigheid toenam en er meer bewolking voorkwam…
Het criterium voor hittegolf (een periode van minstens 5 opeenvolgende dagen met een maximum van 25 °C waarvan minstens 30 °C) werd in Ukkel niet bereikt al scheelde dat niet veel (naast de 2 vermelde hittedagen werd het op enkele dagen zo’n 29 °C warm).
Hittegolven in de maand mei zijn zeldzaam: de vroegste hittegolf ooit in ons land deed zich nochtans voor in de eerste helft van de maand, dat was in 1998 toen de temperatuur tussen 9 en 13 mei in Ukkel dagelijks tot boven 25 °C klom en waarbij we op 3 dagen minstens 30 °C haalden: op de 11e, 12e en 13e werd het toen 30 °C, 31 °C en 30,1 °C.
Tropische nachten kwamen in Ukkel niet voor de voorbije periode, het hoogste minimum werd genoteerd op de 29e met 19 °C. In het westen van het land bleef de temperatuur in de nacht van de 28e op de 29e lokaal wel boven 20 °C (de luchtmassa was immers iets warmer over de westelijke landshelft)
De zeer warme derde decade heeft ertoe geleid dat de maand mei als geheel erg warm verlopen is met een gemiddelde temperatuur van 15.4°C (dit ondanks de eerder koele periode die we tussen 11 en 20 mei kregen)
BMCB-webcam in Trois-Ponts op de avond van 29 mei 2026: langzaam maar zeker worden de omstandigheden 'ideaal' voor een potentieel explosieve situatie.
Tussen de late namiddag van de 29e en de ochtend van de 31e hebben zich in de warme, vochtige en zeer onstabiele lucht intense onweersbuien ontwikkeld die in een aantal streken voor bijzonder grote neerslagcumuls en hagelval gezorgd hebben. Op meerdere plaatsen werden neerslagtotalen geregistreerd die het langjarige gemiddelde van een maand overtreffen, op enkele plaatsen liep het totaal op tot boven 100 mm. De streek tussen Charleroi en Namen lijkt over het algemeen het ergst getroffen te zijn met alle gevolgen vandien: flinke water- en modderoverlast. In Spy (Jemeppe-sur-Sambre: meetstation BMCB) werd op 24 uur tijd 124 mm neerslag gemeten waarvan 100 mm tussen 19 en 22 uur zaterdagavond.
In het Brusselse kreeg voornamelijk de noordrand af te rekenen met felle onweersbuien: zo viel in Neder-over-Heembeek op de 30e 47 mm neerslag terwijl in Ukkel slechts 8,9 mm viel.
Naast de hevige regenval heeft ook hagel (met hagelbollen tot een diameter van meerdere centimeters) op vele plaatsen voor schade gezorgd, dat was onder andere het geval in Londerzeel zoals te zien is op de foto hieronder.
In de avond van 30 mei 2026 zijn er op sommige plaatsen in België enorme hagelstenen gevallen, zoals hier in Londerzeel, in Vlaams-Brabant.
Foto : Edith De Ridder.
Analyse van 30 en 31 mei 2026
30 mei 2026
In sommige regio’s begint de dag met hevige onweersbuien. Dat is bijvoorbeeld het geval in de noordrand van Brussel, waar in de vroege ochtend in Neder-Over-Heembeek 33,8 mm neerslag wordt gemeten. Deze onweersbuien worden voorafgegaan door een arcus die tussen 7 en 8 uur 's ochtends over het Brusselse trekt.
Webcam MB – Schaarbeek – 30 mei 2026 om 7 uur
Ten oosten van Brussel is de neerslag nog heviger, met totalen van 61,6 mm in Heverlee (Leuven) en 56,7 mm in Nossegem. In Brussel zijn de neerslaghoeveelheden aanzienlijk minder in de rest van de agglomeratie, met bijvoorbeeld 15,0 mm in Sint-Pieters-Woluwe en slechts 6,6 mm in Ukkel.
De onweerslijn, die grofweg van west naar oost loopt, deelt het land in 2 op. 's Ochtends strekt deze zich uit van Oudenaarde tot de Oostkantons via Ninove, het noorden van Brussel, Tienen, Sint-Truiden, Luik en daalt vervolgens iets af naar Sprimont alvorens zich uit te strekken tot de Hoge Venen. Op dit traject wordt bijvoorbeeld 31,2 mm gemeten in Tienen, 35,6 mm in Sart-Tilman (Luik), 40,2 mm in Louveigné (Sprimont) en 27,3 mm in Mont-Rigi. Het meetstation van Strée registreerde om 10 uur al 70,6 mm neerslag. Dit totaal bereikte vervolgens 98,6 mm om 11 uur. In één uur tijd, tussen 8 en 9 uur, werd maar liefst 41,4 mm geregistreerd!
Zowel ten noorden als ten zuiden van de onweerslijn stijgen de temperaturen snel, met rond het middaguur 22 tot 24 °C in de noordelijke landshelft en 23 tot 26 °C in Henegouwen en in grote delen van de provincie Namen.
Op de plaatsen waar het geonweerd heeft, houdt de onweersuitstroom lang aan en blijven de temperaturen onder de 20 °C. Om 14.00 uur is het weer gedeeltelijk opgeklaard en om 16.00 uur liggen de temperaturen bijna overal in Laag- en Midden-België boven de 25 °C. Er blijft echter een strook iets koelere lucht hangen die zich uitstrekt van Luik tot het noorden van Brussel.
Het weer, ten noorden en ten zuiden van de onweersband, is meestal mooi, met echter zeer veel altocumulus floccus en castellanus. Soms treedt er 's middags ook convectie op door opwarming van de bodem, met de vorming van cumuluswolken. In het gebied dat door de onweersbuien wordt getroffen, duurt het langer vooraleer zich opklaringen voordoen, maar ook daar zien we uiteindelijk brede opklaringen verschijnen met altocumulus floccus en castellanus.
Ons land bevindt zich net ten zuiden van een zeer onstabiel warmfront. De temperaturen blijven, zoals eerder gezegd, erg hoog, met eveneens hoge dauwpunten die plaatselijk 20 °C bereiken. Het einde van de onweersepisode is nog niet in zicht!
Terwijl het onweersfront van de ochtend nog lang boven het oosten van het land blijft hangen, onder meer boven de Hoge Venen (tot in de vroege namiddag), ontstaan vanaf 15.25 uur de eerste onweersbuien in Henegouwen (als gevolg van een breuk in het warme luchtgebied). Een uur later beslaat een uitgestrekt onweersfront een heel gebied ten zuiden van Brussel, met name de regio Charleroi. Deze onweersbuien breiden zich vervolgens steeds verder uit zonder dat een leidende stroming ze verplaatst. Het gaat om een fenomeen waarbij het onweerachtige weer zich in stand houdt, waarbij de uitstroom van eerdere onweersbuien voortdurend nieuwe onweersbuien genereert. Brussel wordt uiteindelijk ook opnieuw getroffen, tegen halverwege de avond wordt bijna de helft van het Belgische grondgebied door deze onweersbuien getroffen of is er net door getroffen.
De situatie om 21.30 uur – Bron: Blitzortung
Deze onweersbuien blijven vervolgens de hele avond aanhouden, vooraleer ze zich in de loop van de nacht zeer langzaam naar het oosten verplaatsen.
De onweersbuien leveren aanzienlijke neerslagsommen op, vanwege de zeer trage verplaatsing (op bepaalde ogenblikken hebben we zelfs de indruk dat er quasi geen verplaatsing plaatsvindt). In Jemeppe-Sur-Sambre levert deze tweede onweersperiode maar liefst 111,8 mm neerslag op. In Floreffe wordt nog eens 68,4 mm gemeten. Sommige regio's werden door beide onweersperiodes getroffen. Zo registreert Strée-Modave 108 mm in 24 uur.
De klimatologische waarnemingen van het KMI en de SPW (van 8.00 uur 30 mei tot 8.00 uur 31 mei) geven de volgende (voorlopige) ranglijst:
Strée: 107,4 mm
Ligny: 104,4 mm
Châtelet: 102,9 mm
Mazy: 77,8 mm
Marbais: 75,0 mm
Lillois: 72,6 mm
Mornimont: 71,8 mm
In ieder geval kunnen we stellen dat de grootschalige onweersepisode van 30 mei een van de meest regenachtige van de afgelopen tien jaar is, wat helaas tot talrijke overstromingen heeft geleid. We moeten teruggaan naar de zeer onweerachtige periode van eind mei en juni 2016 om vergelijkbare neerslaghoeveelheden te vinden. Tijdens de dramatische overstromingen van juli 2021 viel er weliswaar nog meer neerslag gemeten, maar dit hield verband met andere fenomenen.
Intrawolkenbliksem op 30 mei 2026 in Jemeppe-sur-Meuse. Op de foto raakt de bliksem deze keer de grond.
Foto's: Bernard Radelet
Het spreekt voor zich dat deze onweersbuien voor schade en overlast gezorgd hebben: overstroomde wegen, ondergelopen kelders, modderstromen en hagelschade. Op de luchthaven van Charleroi werden de activiteiten tussen 16.35 en 17.15 uur opgeschort, terwijl het treinverkeer tussen Châtelet en Tamines onderbroken werd.
Andere streken in België hebben niets van het noodweer gemerkt. De kuststreek, de regio rond Gent, het zuiden van de regio 'Tussen Samber en Maas' en de Gaume kenden weinig of geen neerslag. Zelfs onze hoofdstad, die wel door de onweersbuien getroffen werd, kreeg niet over het ganse grondgebied te maken met hevige regenval. In Ukkel leverden de onweersbuien in de ochtend en de avond samen slechts 8,9 mm neerslag op.
Tijdens intense onweersbuien is het niet ongewoon om mammatuswolken te zien, vaak onder het aambeeld van de cumulonimbuswolk, zoals hier op 30 mei 2026 in Erwetegem (Zottegem).
Foto: Jurgen Tolleneer.
31 mei 2026
In het oosten van het land woeden ’s ochtends nog onweersbuien, die bij zonsopgang uit de regio trekken, terwijl er in de Gaume tot ongeveer 9 uur nog onweer wordt waargenomen. Daar zijn overigens nog onweerswolken te zien.
Het koufront trekt ons land volledig over en brengt ons in koelere zeelucht. De temperaturen in de namiddag bereiken nog slechts 21 tot 24 °C in de vlakte (19 tot 20 °C aan de kust) en 17 tot 19 °C in de heuvels. Overdag zijn er geen onweersbuien meer in België. De lucht is over het algemeen bedekt met cirrostratus- en altostratuswolken, aangevuld met enkele altocumuluswolken, terwijl er 's middags soms cumuluswolken ontstaan. Vanaf het westen breekt de bewolking op grote hoogte enigszins open.
De zuidwestenwind draait naar het westen en er staat ons alweer een nieuwe storing te wachten. De zeer warme periode die we net hebben meegemaakt, loopt ook bij ons ten einde.
Tot slot volgen hier enkele kaarten met de geregistreerde blikseminslagen op ons grondgebied en de neerslaghoeveelheden voor deze periode op het Belgische grondgebied:
