We beleefden in ons land een intense hittegolf tussen 17 en 28 juni 2026.
Deze hittegolf duurde 12 dagen, had een gewicht van 70,5 en een intensiteit van 5,88, het gaat om een hittegolf van formaat!
De hoogste temperatuur in Ukkel bereikte in deze periode 35,5 °C op 26 juni.
Cijfers en toelichting
Wie hitte en vochtig weer zegt, zegt ook onweer : dat was het geval tijdens de voorbije hittegolf : de zeer hoge luchtvochtigheid maakte de hittebeleving een stuk zwaarder. Op de foto zien we dreigende luchten in Oostende op 27 juni 2026. Het centrum van het land zou de nacht nadien getroffen worden door felle onweders.
Foto : Webcam Oostende
Hittedagen of een hittegolf?
Het is nuttig om enkele termen te herhalen die vaak gebruikt worden (soms foutief). Een hittegolf wordt in België gedefinieerd als een periode van minstens 5 opeenvolgende dagen met maximumtemperaturen die 25 °C of meer bereiken en waarvan op minstens 3 van die dagen 30 °C gehaald wordt (in het referentiestation in Ukkel). Een hittedag of tropische dag is een dag waarop de maximumtemperatuur 30 °C of meer bereikt, een zomerdag is een dag met een maximumtemperatuur van minstens 25 °C.
Hittegolven zijn in ons land niet zo zeldzaam maar ze komen ook niet ieder jaar voor. Op de grafiek hieronder kunnen we de hittegolven die ons land gekend heeft sinds 1900 met elkaar vergelijken. De hittegolf die we zonet beleefd hebben, werd aangeduid in het rood.
Verschillende parameters worden voorgesteld : De duur : het aantal dagen dat de hittegolf duurt. Het gewicht : uitgedrukt in graaddagen met een gemiddelde temperatuur van 20 °C als referentie: een temperatuur van 22.3°C heeft dus een gewicht van 2,3, een temperatuur van 19,5°C een gewicht van -0,5. Vervolgens maken we de som van deze graaddagen voor alle dagen van de hittegolf. De intensiteit : of 'het gewicht in vergelijking met de duur': hittegolven kunnen lang en gematigd zijn, maar ook kort en intens. Deze parameter laat ons toe om hittegolven op dat vlak te vergelijken. Als abscis vinden wij de intensiteit van de hittegolf, als ordinaat het aantal dagen dat de hittegolf geduurd heeft. De omvang van de bollen (1 per hittegolf) is proportioneel tot het gewicht van de hittegolf zoals hierboven gedefinieerd. De kleurencode is de volgende: geel voor de jaren vóór 1988, het jaar waarin de klimaatopwarming zich duidelijk begon te manifesteren in Europa. De bol in het rood vertegenwoordigt de hittegolf van juni 2026 (om gemakkelijker te kunnen vergelijken met de hittegolven uit het verleden).
| Zomer | Periode | Duur | Gewicht | Intensiteit | J>30° | T° max |
| 1911 | van 20 JUL tot 14 AUG | 26 | 77.2 | 2.97 | 14 | 34.0 |
| 1921 | van 7 JUL tot 22 JUL | 14 | 15.5 | 1.10 | 3 | 33.5 |
| 1922 | van 21 MAI tot 26 MAI | 5 | 16.5 | 3.30 | 3 | 32.1 |
| 1923 | van 5 JUL tot 14 JUL | 10 | 37.3 | 3.73 | 4 | 32.8 |
| 1929 | van 15 JUL tot 29 JUL | 9 | 13.6 | 1.51 | 3 | 30.9 |
| 1930 | van 26 AUG tot 31 AUG | 6 | 20.1 | 3.35 | 3 | 31.4 |
| 1932 | van 9 AUG tot 21 AUG | 13 | 38.4 | 2.95 | 5 | 34.4 |
| 1936 | van 17 JUN tot 24 AUG | 8 | 12.5 | 1.56 | 3 | 30.2 |
| 1938 | van 30 JUL tot 9 AUG | 11 | 29.9 | 2.71 | 4 | 31.8 |
| 1941 | van 6 JUL tot 13 JUL | 8 | 29.3 | 3.66 | 6 | 33.3 |
| 1942 | van 26 AUG tot 31 AUG | 6 | 18.8 | 3.13 | 3 | 31.3 |
| 1944 | van 18 AUG tot 25 AUG | 8 | 14.0 | 1.75 | 3 | 32.2 |
| 1947 | van 10 AUG tot 28 AUG | 19 | 30.5 | 1.69 | 4 | 33.6 |
| 1947 | van 24 JUN tot 29 JUN | 6 | 18.7 | 2.95 | 3 | 36.6 |
| 1947 | van 29 MAI tot 4 JUN | 7 | 17.3 | 2.47 | 4 | 32.3 |
| 1948 | van 25 JUL tot 1 AUG | 8 | 24.6 | 3.08 | 4 | 31.7 |
| 1952 | van 27 JUN tot 2 JUL | 6 | 15.4 | 2.57 | 4 | 33.8 |
| 1957 | van 28 JUN tot 8 JUL | 11 | 38.0 | 3.45 | 6 | 34.1 |
| 1959 | van 4 JUL tot 12 JUL | 8 | 18.0 | 2.25 | 4 | 34.7 |
| 1975 | van 29 JUL tot 9 AUG | 12 | 14.7 | 3.48 | 7 | 33.4 |
| 1976 | van 22 JUN tot 16 JUL | 25 | 90.0 | 3.60 | 17 | 34.6 |
| 1983 | van 4 JUL tot 12 JUL | 9 | 27.8 | 3.09 | 3 | 32.1 |
| 1990 | van 26 JUL tot 5 AUG | 11 | 33.2 | 3.02 | 5 | 35.5 |
| 1994 | van 19 JUL tot 6 AUG | 19 | 59.6 | 3.14 | 8 | 33.9 |
| 1995 | van 7 JUL tot 13 JUL | 7 | 22.7 | 3.24 | 3 | 33.0 |
| 1995 | van 20 JUL tot 12 AUG | 24 | 47.8 | 1.99 | 8 | 34.0 |
| 1997 | van 5 AUG tot 25 AUG | 21 | 55.7 | 2.65 | 4 | 31.9 |
| 1998 | van 9 MAI tot 14 MAI | 6 | 15.1 | 2.51 | 3 | 31.0 |
| 2003 | van 1 AUG tot 13 AUG | 13 | 58.2 | 4.47 | 6 | 33.8 |
| 2005 | van 18 JUN tot 25 JUN | 8 | 28.4 | 3.55 | 4 | 32.9 |
| 2006 | van 9 JUN tot 13 JUN | 5 | 10.5 | 2.10 | 3 | 31.3 |
| 2006 | van 15 JUL tot 30 JUL | 16 | 66.3 | 4.14 | 7 | 36.2 |
| 2010 | van 23 JUN tot 14 JUL | 22 | 42.0 | 1.91 | 6 | 33.9 |
| 2013 | van 21 JUL tot 27 JUL | 7 | 25.7 | 3.67 | 3 | 32.4 |
| 2015 | van 30 JUN tot 5 JUL | 6 | 24.2 | 4.03 | 3 | 34.5 |
| 2016 | van 23 AUG tot 27 AUG | 5 | 18.3 | 3.66 | 3 | 32.5 |
| 2017 | van 17 JUN tot 22 JUN | 5 | 22.6 | 4.52 | 4 | 32.4 |
| 2018 | van 13 JUL tot 7 AUG | 26 | 82.2 | 3.16 | 9 | 35.4 |
| 2019 | van 23 AUG tot 28 AUG | 6 | 19.7 | 3.28 | 3 | 33.3 |
| 2019 | van 22 JUL tot 26 JUL | 5 | 34.7 | 6.94 | 4 | 39.7 |
| 2019 | van 23 JUN tot 30 JUN | 8 | 23.5 | 2.94 | 3 | 32.6 |
| 2020 | van 5 AUG tot 16 AUG | 12 | 57.2 | 4.77 | 8 | 35.9 |
| 2022 | van 9 AUG tot 16 AUG | 8 | 32.1 | 4.01 | 5 | 32.1 |
| 2023 | van 8 JUN tot 17 JUN | 10 | 26.8 | 2.68 | 3 | 31.2 |
| 2023 | van 4 SEP tot 11 SEP | 8 | 23.5 | 2.94 | 6 | 31.9 |
| 2025 | van 28 JUN tot 2 JUL | 5 | 23.8 | 4.76 | 3 | 35.9 |
| 2025 | van 10 AUG tot 15 AUG | 6 | 19.1 | 3.18 | 3 | 33.2 |
| 2026 | van 17 JUN tot 29 JUN | 12 | 70.5 | 5.88 | 7 | 35.5 |
Om deze grafiek te vervolledigen, is hier nog een interessante voorstelling: we hebben het aantal dagen in de hittegolfperiode op de ordinaat gehouden, maar we hebben de waarden voor hun intensiteit op de abscis geplaatst. De diameter van de bollen komt altijd overeen met het gewicht. Op de bollen worden de jaren van de hittegolf weergegeven.
De hittegolf van juni 2026
De hittegolf ging van start op 17 juni, de eerste dag dat de maximumtemperatuur minstens 25 °C bereikte in Ukkel: 26,6 °C. De volgende 11 dagen steeg de temperatuur achtereenvolgens tot 31,1 °C op de 18e; 33,4 °C op de 19e; 29,3 °C op de 20e; 30,3 °C op de 21e; 29,8 °C op de 22e, 29,9 °C op de 23e; 35,1 °C op de 24e; 34,9 °C op de 25e; 35,5 °C op de 26e; 33,8 °C op de 27e en tot slot 27,2 °C op de 28e. Op de 29e lukte het in Ukkel net niet om 25 °C te halen, het maximum bleef hangen op 24,9 °C, het officieel einde van de hittegolf.
We merken ook een aantal bijzonder warme nachten op tijdens de hittegolf tussen 21 en 26 juni: een reeks van maar liefst 6 opeenvolgende tropische nachten (nachten waarin de minimumtemperatuur niet onder 20 °C uitkomt) is ongezien, het minimum van de 25e was 24,1 °C (1 van de warmste nachten ooit in Ukkel).
Op 26 juni was het de 15e keer dat in Ukkel een maximum van minstens 35 °C bereikt werd (sinds 1892), alle kalendermaanden in beschouwing genomen.
Een temperatuur van minstens 35 °C in Ukkel kwam 3 keer voor in de periode 1901-2000, sinds 2001 tellen we al 12 data waarbij de grens van 35 °C overschreden werd (ook rekening houdend met de voorbije hittegolf), een duidelijke evolutie...!
De hittegolf van juni 2026 telt, net als deze van juli 2018 en juli 2019, 2 data met maxima boven 35 °C, op zijn minst zeer opmerkelijk. Bovendien heeft het tijdens de voorbije hittegolf weinig gescheeld om een derde dag 35 °C te halen, op 25 juni was het maximum in Ukkel 34,9 °C. Ongelooflijk, zeker tijdens een vroegtijdige hittegolf.
| Dagen met maximumtemperaturen >= 35.0°C in Ukkel sinds 1892 |
| 2019-07-25 | 39,7 | |||
| 2022-07-19 | 38,1 | |||
| 1947-06-27 | 36,8 | |||
| 2020-07-31 | 36,5 | |||
| 2006-07-19 | 36,2 | |||
| 2025-07-01 | 35.9 | |||
| 2019-07-24 | 35,9 | |||
| 2020-08-08 | 35,9 | |||
| 2026-06-26 | 35.5 | |||
| 2018-07-26 | 35,4 | |||
| 2018-07-27 | 35,4 | |||
| 1990-08-04 | 35,3 | |||
| 1952-07-06 | 35,1 | |||
| 2026-06-24 | 35.1 | |||
| 2012-08-18 | 35.0 | |||
| Bron : KMI | ||||
Synoptische situatie van 23 juni om 2 uur lokale tijd : een hittekoepel bepaalt het weer in ons land. Onze zuiderburen werden nog feller getroffen met temperaturen tot boven 43 °C!
Bron: KNMI
Conclusie
De hittegolf die we beleefd hebben is er een van formaat. Ze heeft 12 dagen geduurd, met andere woorden we hadden 12 opeenvolgende dagen waarop de temperatuur dagelijks minstens tot 25 °C klom in Ukkel, waarvan 7 met een temperatuur boven 30 °C (hittedagen). Op 2 hittedagen haalde het maximum zelfs meer dan 35 °C.
Ook al was de duur van de hittegolf niet uitzonderlijk, de intensiteit was dat zeker wel. Met een intensiteit van 5,88, is de hittegolf van juni 2026 de 2e meest intense sinds 1892, na de hittegolf van juli 2019 die een intensiteit bereikte van 6,94.
Het gewicht van deze hittegolf (uitgedrukt in graaddagen met 20 °C als gemiddelde referentietemperatuur) is eveneens opmerkelijk. Met 70,5 eindigt deze hittegolf voor deze parameter op plaats 4, na 1976 (90,0), 2018 (82,2) en… 1911 (77,2). Op de 5e plaats staat 2006 (66,3) et de 6e plaats wordt ingenomen door 2003 (58,2).
Als we het een beetje vereenvoudigen, kunnen we grofweg zeggen dat de hittegolf iets sterker was ten oosten van Brussel, en iets minder sterk in het westen.
De intensiteit van een hittegolf is al een zeer goede indicator om de „zwaarte” ervan te bepalen. Deze parameter combineert in feite de duur en de intensiteit van de hittegolf. Maar tal van andere, soms minder meetbare parameters dragen bij aan het ongemak dat mensen ervaren. Een daarvan is met name de luchtvochtigheid.
Meestal vond extreme hitte in België plaats in een droge omgeving, maar dit jaar was dat niet het geval. Toen de hittegolf bij ons aanvoelde, was het vochtig, wat overigens ook zorgde voor een zekere neiging tot onweer. De dauwpunten waren ongewoon hoog en overschreden soms de 24 °C, wat het ongemak voor mensen die last hadden van de hitte aanzienlijk verergerde. Bovendien is het gevolg van deze vochtigheid dat er ’s nachts geen afkoeling plaatsvindt. Overdag zijn we door de vochtigheid misschien 1 of 2 graden kwijtgeraakt, maar ’s nachts hebben we er veel meer bijgekregen.
Als we alleen naar het meetstation van Ukkel kijken, hebben we vijf opeenvolgende dagen (en dus vijf nachten) gehad waarop de temperatuur nooit onder de 20 °C is gedaald, met onder meer 24,1 °C als minimum in de nacht van 24 op 25 juni en 23,9 °C in de nacht van 25 op 26 juni. Maar andere meetstations op het plateau, en vooral stedelijke meetstations, hebben het nog erger gehad.
Zelfs een groot aantal meetstations die toch niet gewend zijn aan warme nachten, registreerden zeer hoge minimumtemperaturen. Alleen de „koudeplekken” in het uiterste oosten van België konden genieten van wat nachtelijke verkoeling.
Als we daar de vaak extreem warme avonden en de snel zeer warme ochtenden aan toevoegen, begrijpen we hoezeer de slaapkwaliteit tijdens deze hittegolf is afgenomen, met alle gevolgen van dien voor de gezondheid. Wat het gevoel betreft, was deze hittegolf ongetwijfeld de ergste die België ooit heeft meegemaakt.
