Waarschuwingen
Waarschuwingen

Bilan van de hittegolf van juni-juli 2025 : kort, maar intens !

Eind juni en begin juli konden we 'genieten' van een hittegolf. 

Op 2 juli werd deze officieel: ons land, en Ukkel (het referentiestation van ons land) kende een (eerste?) hittegolf in 2025. Deze ging van start op 28 juni om te eindigen op 2 juli. Nadien bereikte het maximum geen 25 °C meer zodat de hittegolf slechts 5 dagen aanhield, met een gewicht van 23,8 en een intensiteit van 4,76. Het was dus een korte maar intense hittegolf.
De maximumtemperatuur tijdens de hittegolf werd te Ukkel gehaald op 1 juli met 35,9 °C. De hoogste temperatuur in het land bereikten we de daaropvolgende dag, op 2 juli: toen werd het maar liefst 38,9 °C in Diepenbeek. 

Cijfers en toelichting. 

Eerste tropische dag van deze hittegolf in ons land. De tropische grens van 30 °C zou ook de 2 daaropvolgende dagen overschreden worden.
Foto : Webcam MeteoBelgique van Beausaint. 
 


 Hittedagen of een hittegolf ?

Het is nuttig om enkele termen te herhalen die vaak gebruikt worden (soms foutief).

Een hittegolf wordt in België gedefinieerd als een periode van minstens 5 opeenvolgende dagen met maximumtemperaturen die 25 °C of meer bereiken en waarvan op minstens 3 van die dagen 30 °C gehaald wordt (in het referentiestation in Ukkel). 

Een hittedag of tropische dag is een dag waarop de maximumtemperatuur 30 °C of meer bereikt, een zomerdag is een dag met een maximumtemperatuur van minstens 25 °C..

We hebben dus wel degelijk een hittegolf meegemaakt tijdens de maandwissel juni/juli 2025.

Hittegolven zijn in ons land niet zo zeldzaam maar ze komen ook niet ieder jaar voor. 

Op de grafiek hieronder kunnen we de hittegolven die ons land gekend heeft sinds 1900 met elkaar vergelijken. De hittegolf die we zonet beleefd hebben, werd aangeduid in het rood.  

Verschillende parameters worden voorgesteld :

  • De duur : het aantal dagen dat de hittegolf duurt.
  • Het gewicht : uitgedrukt in graaddagen met een gemiddelde temperatuur van 20 °C als referentie: een temperatuur van 22.3°C heeft dus een gewicht van 2,3, een temperatuur van 19,5°C een gewicht van -0,5.
    Vervolgens maken we de som van deze graaddagen voor alle dagen van de hittegolf. 
  • De intensiteit : of 'het gewicht in vergelijking met de duur': hittegolven kunnen lang en gematigd zijn, maar ook kort en intens. Deze parameter laat ons toe om hittegolven op dat vlak te vergelijken.

Als abscis vinden wij de intensiteit van de hittegolf, als ordinaat het aantal dagen dat de hittegolf geduurd heeft. De omvang van de bollen (1 per hittegolf) is proportioneel tot het gewicht van de hittegolf zoals hierboven gedefinieerd. De kleurencode is de volgende: geel voor de jaren vóór 1988, het jaar waarin de klimaatopwarming zich duidelijk begon te manifesteren in Europa. De bol in het rood vertegenwoordigt de hittegolf van juni/juli 2025 (om gemakkelijker te kunnen vergelijken met de hittegolven uit het verleden). 


Zomer Periode Duur Gewicht Intensiteit J>30° T° max
1911 van 20 JUL tot 14 AUG 26 77.2 2.97 14 34.0
1921 van 7 JUL tot 22 JUL 14 15.5 1.10 3 33.5
1922 van 21 MAI tot 26 MAI 5 16.5 3.30 3 32.1
1923 van 5 JUL tot 14 JUL 10 37.3 3.73 4 32.8
1929 van 15 JUL tot 29 JUL 9 13.6 1.51 3 30.9
1930 van 26 AUG tot 31 AUG 6 20.1 3.35 3 31.4
1932 van 9 AUG tot 21 AUG 13 38.4 2.95 5 34.4
1936 van 17 JUN tot 24 AUG 8 12.5 1.56 3 30.2
1938 van 30 JUL tot 9 AUG 11 29.9 2.71 4 31.8
1941 van 6 JUL tot 13 JUL 8 29.3 3.66 6 33.3
1942 van 26 AUG tot 31 AUG 6 18.8 3.13 3 31.3
1944 van 18 AUG tot 25 AUG 8 14.0 1.75 3 32.2
1947 van 29 MAI tot 4 JUN 7 17.3 2.47 4 32.3
1947 van 24 JUN tot 29 JUN 6 18.7 2.95 3 36.6
1947 van 10 AUG tot 28 AUG 19 30.5 1.69 4 33.6
1948 van 25 JUL tot 1 AUG 8 24.6 3.08 4 31.7
1952 van 27 JUN tot 2 JUL 6 15.4 2.57 4 33.8
1957 van 28 JUN tot 8 JUL 11 38.0 3.45 6 34.1
1959 van 4 JUL tot 12 JUL 8 18.0 2.25 4 34.7
1975 van 29 JUL tot 9 AUG 12 14.7 3.48 7 33.4
1976 van 22 JUN tot 16 JUL 25 90.0 3.60 17 34.6
1983 van 4 JUL tot 12 JUL 9 27.8 3.09 3 32.1
1990 van 26 JUL tot 5 AUG 11 33.2 3.02 5 35.5
1994 van 19 JUL tot 6 AUG 19 59.6 3.14 8 33.9
1995 van 20 JUL tot 12 AUG 24 47.8 1.99 8 34.0
1995 van 7 JUL tot 13 JUL 7 22.7 3.24 3 33.0
1997 van 5 AUG tot 25 AUG 21 55.7 2.65 4 31.9
1998 van 9 MAI tot 14 MAI 6 15.1 2.51 3 31.0
2003 van 1 AUG tot 13 AUG 13 58.2 4.47 6 33.8
2005 van 18 JUN tot 25 JUN 8 28.4 3.55 4 32.9
2006 van 9 JUN tot 13 JUN 5 10.5 2.10 3 31.3
2006 van 15 JUL tot 30 JUL 16 66.3 4.14 7 36.2
2010 van 23 JUN tot 14 JUL 22 42.0 1.91 6 33.9
2013 van 21 JUL tot 27 JUL 7 25.7 3.67 3 32.4
2015 van 30 JUN tot 5 JUL 6 24.2 4.03 3 34.5
2016 van 23 AUG tot 27 AUG 5 18.3 3.66 3 32.5
2017 van 17 JUN tot 22 JUN 5 22.6 4.52 4 32.4
2018 van 13 JUL tot 7 AUG 26 82.2 3.16 9 35.4
2019 van 23 JUN tot 30 JUN 8 23.5 2.94 3 32.6
2019 van 22 JUL tot 26 JUL 5 34.7 6.94 4 39.7
2019 van 23 AUG tot 28 AUG 6 19.7 3.28 3 33.3
2020 van 5 AUG tot 16 AUG 12 57.2 4.77 8 35.9
2022 van 9 AUG tot 16 AUG 8 32.1 4.01 5 32.1
2023 van 8 JUN tot 17 JUN 10 26.8 2.68 3 31.2
2023 van 4 SEP tot 11 SEP 8 23.5 2.94 6 31.9
2025 van 28 JUN tot 2 JUL 5 23.8 4.76 3 35.9

Chart will load here

 

Om deze grafiek te vervolledigen, is hier nog een interessante voorstelling: we hebben het aantal dagen in de hittegolfperiode op de ordinaat gehouden, maar we hebben de waarden voor hun intensiteit op de abscis geplaatst. De diameter van de bollen komt altijd overeen met het gewicht. Op de bollen worden de jaren van de hittegolf weergegeven.



Chart will load here


 De hittegolf van juni-juli 2025

De hittegolf is gestart op 28 juni met een eerste keer meer dan 25 °C in Ukkel: het maximum was 25.3°C, gevolgd door maxima van 28.6°C op 29 juni, 32.3°C op 30 juni, 35.9°C op 1 juli en tenslotte 33.3°C op 2 juli.

Na de doortocht van een onweerslijn in de namiddag (op de 2e juli) die gepaard ging met een flinke temperatuurdaling bereikte de temperatuur de dag nadien geen 25 °C meer: met 22,4 °C in Ukkel op 3 juli was de hittegolf officieel voorbij. 
We beleefden ook 2 tropische nachten (Min>=20 °C) in Ukkel: tijdens de nacht van 1 op 2 juli en 2 op 3 juli daalde de temperatuur niet onder respectievelijk 21,1 °C en 21,6 °C. 

De waarde van 35.9°C gemeten op 1 juli betekent geen absoluut record voor een julimaand. (de hoogste temperatuur in Ukkel gemeten blijft 39,7 °C op 25 juli 2019), het maximum van 35,9 °C is wel een record voor de eerste julidecade. 
Voor Brussel-Ukkel is het slechts de 13e keer dat het maximum 35 °C overschrijdt (alle maanden beschouwd) sinds 1892. Er waren 3 gevallen in de periode 1901-2000 en reeds 10 gevallen sinds 2001, een duidelijke evolutie.... 

Dagen met een maximumtemperatuur >= 35.0°C waargenomen in Brussel-Ukkel sinds 1892
2019-07-25  39,7
2022-07-19 38,1
1947-06-27  36,8
2020-07-31  36,5
2006-07-19  36,2
2025-07-01 35.9
2019-07-24  35,9
2020-08-08 35,9
2018-07-26  35,4
2018-07-27 35,4
1990-08-04 35,3
1952-07-06 35,1
2012-08-18  35.0
Bron: KMI

Het is op 2 juli dat de hoogste temperatuur in het land tijdens deze hittegolf gemeten werd. In Ukkel was het weliswaar al iets minder heet dan op de eerste dag van de maand met een maximum van 33,3 °C, in het oosten daarentegen werd het uitzonderlijk warm (warmer nog dan op 1 juli). In de provincie Limburg haalde men 38,3 °C in Diepenbeek, 37,7 °C in Kleine Brogel en 36,9 °C in Schaffen. Op de luchthaven van Bièrset (Luik) bereikte men 37,5 °C terwijl het ook in de regio 'Tussen Samber en Maas' heet was met 36,4 °C in Dourbes en 35 °C in Florrennes. We vermelden ook het zeer opmerkelijk maximum van 33,8 °C op de luchthaven van Spa.

De hittegolf eindigde met de doortocht van een onweersfront (een convergentielijn). Vooral in de provincie Namen waren er felle onweders: 2 onweders volgden elkaar op met in Jambes (Namen) een neerslagtotaal van 39,6 mm. In Lesves (Profondeville) viel 40,4 mm neerslag en in Bois-de-Villers (Profondeville) 47,2 mm. De onweders gingen lokaal gepaard met hagel en windstoten. 
Er kwamen eveneens onweders voor in de streek van Hoei en Luik. In Sart-Tilman (Luik) noteerde men 26 mm neerslag. 

De temperatuurval tijdens de onweders was indrukwekkend. In Lesve daalde de temperatuur van 35,8°C om 14h30 naar 18,2°C om 17h30. Ook in Bois-de-Villers zagen we een vergelijkbare temperatuurdaling, van 34,7°C om 14h40 naar 17,1°C om 17h20.
Op de citadel van Namen viel 36,4 mm neerslag waarbij de temperatuur daalde van 36,4 °C om 14h50 naar 18,6°C om 17h50.

 

Synoptische situatie van 2 juli 2025 om 14 uur LT: hoogtepunt van de hittegolf vóór de doortocht van het onweersfront (de convergentielijn die door België trok).
Bron : KNMI 
 


Conclusie :

Door de duur, het gewicht en de waargenomen maximumtemperaturen kunnen we de voorbije hittegolf als een 'korte' hittegolf beschouwen (5 dagen), met een gewicht van 23,8 maar wel met een intensiteit van 4,78, zoals de voorbije jaren vaak het geval geweest is. 

We beleefden wel degelijk een belangrijke hittegolf in België. De dag van vandaag wordt ook gesproken van 'Spaanse pluim' of 'hittekoepel'. Er bestaat nochtans een verschil tussen beide termen. Een 'Spaanse pluim' is in feite een 'warme lucht tong', vaak afkomstig uit Spanje die voor een belangrijke maar kortdurende temperatuurstijging zorgt. Een hittekoepel treft een grotere regio, beïnvloedt langere tijd ons weer en is meestal immobiel. Het is in feite een sterke hogedrukuitloper in de hoogte die geblokkeerd zit boven onze streken, de lucht warmt steeds verder op door compressie van de dalende lucht.
In de zomer zorgt de combinatie van zon, droogte en adiabatische compressie dat de lucht opwarmt op alle niveaus in de atmosfeer zonder dat er noodzakelijk een aanvoer van warme lucht bij te pas komt uit het zuiden. Hoe langer de geblokkeerde situatie aanhoudt, hoe meer de bodem kan uitdrogen en opwarmen, wat uiteindelijk kan uitmonden in zeer hoge (eventueel recordhoge) luchttemperaturen. 

Tijdens de zomers van 1976 en 2003 hadden we duidelijk te maken met een 'hittekoepel'. De extreme temperaturen die we de voorbije jaren noteerden, kunnen eerder in verband gebracht worden met een 'Spaanse pluim', eerder kortstondig. De meest intense beleefden we op 25 juli 2019 met temperaturen die 39 °C tot 41 °C bereikten in Laag- en Midden-België en in de valleien van Hoog-België. Lokaal steeg de temperatuur tot bijna 42 °C! Enkel op de hoogplateaus stegen de temperaturen minder hoog, maar ze bereikten toch 35 °C.  

Eén jaar later slechts, op 31 juli 2020, deed een nieuwe 'Spaanse pluim' de temperaturen stijgen tot plaatselijk 37 °C op meerdere plaatsen in Laag- en Midden-België.
Op 19 juli 2022 werd het bijna even warm dan op 25 juli 2019, met praktisch overal 38 °C tot 39 °C in Laag- en Midden-België en heel lokaal tot bijna 40 °C. 

Met uitzondering van de zomer 2021 (atypisch zonder hittedag in Ukkel) en deze van 2024, hebben we sinds 2015 ieder jaar minstens 1 hittegolf meegemaakt tijdens het zomerseizoen. Sinds 1900 waren er in Ukkel 46 hittegolven. Opvallend is dat 18 van die hittegolven zich voorgedaan hebben sinds 2000: de frequentie van hittegolven neemt dus overduidelijk toe. 

414 bezoekers online

Wie zijn wij ?

In het kielzog van MeteoBelgique zag MeteoBelgië een paar jaar later in 2006 het levenslicht. MeteoBelgië heeft kunnen profiteren van het groeiproces en de vermaardheid van zijn grote broer om aan de Nederlandstalige gemeenschap van ons land een betrouwbare website voor te stellen op het gebied van weersvoorspellingen, klimaatanalyses en realtime waarnemingen.

Volg ons

FacebookTwitter